Wala dan Bara’ dalam konteks perjuangan menegakkan Syariat Islam (Bahagian 2)

Alhamdulillah, hari ini saya berkesempatan untuk menyambung bicara mengenai Wala’ dan Bara’ Dalam Konteks  Perjuangan Menegakkan Syariat Islam.

Bahagian kedua daripada artikel ini saya akan khususkan untuk menjawab soalan dan memberi respon terhadap pandangan yang dikemukakan oleh para pembaca terhadap artikel bahagian pertama dahulu. Bagaimanapun, saya tangguhkan dahulu beberapa pandangan dan soalan berkaitan secara langsung dengan Wala’ dan Bara’ dalam bahagian ketiga nanti insyaAllah, kerana saya mahu simpulkan tajuk ini  secara menyeluruh.

Saya cuba sedaya upaya untuk memudahkan seboleh mungkin bahasa yang saya guna, tetapi saya tidak akan menggadaikan maknanya kerana ia berkaitan disiplin ilmu yang tidak boleh sewenang-wenangnya diubah tukar.

Antara soalan/ pandangan itu ialah seperti berikut:-

Soalan / pandangan pertama:

i) Sekiranya demokrasi Barat itu tertolak dan bertembung total dgn syarak dan tiada titik pertemuan, adakah demokrasi di Malaysia begitu juga? Apakah solusinya? Bagaimana dengan konsep kebebasan bersuara, keadilan sejagat dan sebagainya yang terterap dlm demokrasi Malaysia dikira bertembung total dgn syarak?

ii) Haruskah Malaysia mengambil model demokrasi negara lain seperti Indonesia? Turki? Mesir? Tunisia? Atau yang lain? Adakah negara-negara tersebut mengamalkan demokrasi yang “syariah-compliant” ataupun mereka juga terjebak dalam model demokrasi Barat yang mempertuhankan suara manusia?

iii) Dalam waqi’ Malaysia di mana setiap DUN / kawasan akan menemukan calon Islam vs Islam, Cina vs Cina, India vs India, Iban vs Iban dan sebagainya, bagaimana pertimbangan yang boleh diambil? Sekiranya calon PAS vs UMNO, bolehkan kita anggap calon PAS lebih Islami dan bersih? Jika DAP vs MCA, memandangkan kedua-duanya non-muslim (atau kafir mengikut artikel ini), haruskah kita boikot, ataupun mengambil kira fiqh muwazanat pula?

Respon saya:

1) Saya rasa saudara yang bertanya tersalah faham. Saya menyebut gerakan Islam dan gerakan demokrasi Barat. Yang saudara bangkitkan ialah falsafah dan sistem demokrasi. Gerakan demokrasi biasa akan bergerak sebebas-bebasnya dalam ruang yang disediakan oleh falsafah dan sistem demokrasi  Barat. Manakala gerakan Islam pula mempunyai hala tuju dan matlamat yang tersendiri, yang bergerak dalam ruang yang dibenarkan oleh syarak dalam kerangka sistem demokrasi tersebut.

2) Ingin saya tekankan sekali lagi tentang berbezanya antara gerakan Islam dan gerakan demokrasi biasa. Pertembungan yang saya maksudkan ialah di akhir. Mari kita mula  dari noktah akhir, seperti kata sesetengah motivator. Di akhir, gerakan Islam mahu menegakkan Ketuanan Syarak (Allah) dengan Kuasa Rakyat yang memilih falsafah dan sistem hidup Islam yang syumul (yang menuntut dakwah dan tarbiyah untuk sampai ke tahap itu). Ia amat berbeza dengan gerakan demokrasi biasa yang kesudahan tertingginya ialah Kuasa Rakyat, manakala soal agama adalah soal individu. Saya sebut perbezaan jauhari antara dua jenis gerakan itu supaya kita jelas bahawa kita sedang membicarakan topik ini dalam konteks gerakan Islam, bukan gerakan demokrasi biasa. Apa saja noktah yang saya sebut dalam artikel lepas boleh diabaikan jika kita bukan gerakan Islam.

3) Untuk fasa sekarang, keutamaan ialah mewujudkan kerjasama dan persefahaman ke arah persepakatan antara Ahli Parlimen dan ADUN muslim, tidak kira daripada parti mana sekalipun, dalam soal-soal menyentuh kepentingan Islam dan umat Islam secara umum. Jangan ditanya mengenai posibility, kerana soal itu telah saya sentuh dalam noktah keempat dalam artikel saya bertajuk “Kesatuan Umat Tuntutan Syarak” yang disiarkan oleh laman ismaweb.net. Oleh itu, format pertembungan antara calon-calon seperti yang saudara sebutkan itu bukan isunya, buat masa sekarang.

Soalan / pandangan kedua:

“ape sandarannya bahawa tahalluf siasi adalah derived daripada usul istislah/ masholihul mursalah? seterusnya,. dalam sahifah Madinah.Antara kandungan piagam itu ialah kerajaan Islam bertanggungjawab melindungi masyarakat sama ada Muslim atau bukan Muslim selagi mereka mematuhi Perlembagaan, n berdasarkan peristiwa hijrah( dalam kes Abdullah bin uraiqith), Dr. Muhammad Said Ramadan al-Buty berpandangan, harus umat Islam meminta bantuan orang bukan Islam jika terdapat keperluan tertentu. (Dr. Said Ramadan al Buty, Fiqh Al Sirah, ms. 134).”

Respon saya:

1) Tiada nas yang menunjukkan kepada hukum Tahaluf Siyasi secara langsung dan tepat. Yang ada hanyalah nas-nas yang menunjukkan hukum bagi perbuatan yang hampir dengan Tahaluf Siyasi, iaitu nas yang menunjukkan hukum orang Islam meminta pertolongan daripada orang kafir dalam beberapa situasi khusus.

2) Oleh yang demikian, maka kita perlu beralih ke zon Ijtihad. Martabat tertinggi dalam zon Ijtihad ialah Qias. Qias pula mempunyai disiplinnya sendiri. Qias bukan analogi. Analogi boleh ditulis hasil khayalan beberapa saat sahaja (itu sebab ramai sangat yang boleh jadi ulamak analogi sejak akhir-akhir ini). Rukun terpenting yang menjadi tumpuan dalam proses Qias ialah Illah.  Perbahasan tentang Illah ini adalah panjang. Pendek cerita, perbahasan Illah Qias dalam konteks Tahaluf Siyasi berputar di sekitar persoalan menimbang antara Ambil Maslahat dan Tolak Mudarat. Oleh itu perbahasan selanjut akan menyentuh Maqasid Syarak dalam membincangkan Masoleh Mursalah.

3) Piagam Madinah dan Tahaluf Siyasi adalah dua topik yang berlainan, dalam dua konteks yang berlainan. Kandungan Piagam yang dimaksudkan saudara/i yang bertanya ialah berkaitan hak kewarganegaraan dalam negara Islam, manakala  Tahaluf Siyasi berkaitan perjanjian bantu membantu dalam aspek politik. Tiada mana-mana satu di antara kedua-duanya menjadi dalil ke atas yang lain.

4) Kes Abdullah bin Uraiqit melibatkan bantuan daripada individu kafir yang dipercayai. Ia tidak sama dengan topik perjanjian bantu membantu dari sudut politik dengan organisasi yang didominasi orang kafir yang mempunyai agenda perjuangan yang jelas bertentangan dengan Islam (Islam yang saya maksudkan ialah Islam sebagai Addin yang syumul, bukan sekadar isu keadilan yang juga merupakan isu universal. Mohon difahami maksud itu sebaiknya).

Soalan / pandangan ketiga:

“Bagi saya di negara kita tahaluf dgn kaum kafir berlaku di kedua2 pihak.Kalu dari segi zahir kedua2kaum kafir tersebut mejoritinya menentang perlaksanaan hukum Islam secara syumul.BN sudah melakuannya semenjak beberapa dekad lalu, PR pula sudah buat juga.Dari segi adat pilihanraya di Malaysia dewasa ini, sukar untuk mendapat kemenangan tanpa sokongan bukan Islam, susah juga nak cari kaum zimmi yang tidak memusuhi Islam kerana negara tidak mengamalkan Islam dalam banyak hal.So soal tahaluf Mungkin perlu dilihat dari aspek realiti semasa, mungkin tahaluf ini buat sementara waktu, sebagai percubaan.

Penentangan kepada pemerintah sekarang ini, bukan penentangan bersenjata, tetapi penentangan secara demokrasi yang diktiraf oleh perlembagaan pemerintah itu sendiri.Ertinya penentangan ini tidak menyalahi undang2 malah mendapat dokongan undang2. Saya harap Ust Hazizi melihat isu ini dalam konteks yang lebih luas, bukan terlalu ideal ilmu kutubi”

Respon saya:

1) Kenyataan “sukar untuk mendapat kemenangan tanpa sokongan bukan Islam, susah juga nak cari kaum zimmi yang tidak memusuhi Islam”, sepatutnya menghenyak kita kepada persoalan asas, bagi gerakan Islam. Ia bukan isu bagi gerakan demokrasi biasa. Persoalan asas itu ialah adakah kita menjangkakan sokongan non muslim terhadap agenda perjuangan Islam? (Sekali lagi mohon difahami perkataan Islam itu bukan sekadar isu keadilan yang juga isu universal). Jika jawapannya tidak, maka apakah jalan ke arah kemenangan? Jawapannya ialah mendapatkan sokongan majoriti muslim terlebih dahulu. Bagaimana caranya? Jawapannya ialah dakwah yang berleluasa dan tarbiyah masyarakat yang berterusan. Oleh yang demikian, perebutan kuasa itu perlu, tetapi ia bukan segala-galanya. Jika anda menyanggah bahawa cara itu lambat, maka saya menjawab bahawa itulah perbezaan antara kita dalam konteks manhaj taghyir / metode perubahan. Jika anda menjawab jalan dakwah dan tarbiyah disekat dan dihalang, maka saya menjawab medan dakwah terbuka luas sebenarnya selama mana kita tidak menyempitkannya dalam politik kepartian dan perebutan kuasa semata-mata.

2) Analisis realiti dan kaedah syarak tidak boleh dipisahkan. Jika kita pisahkan, cara fikir kita sudah jadi macam sekular. Maksud saya ialah kita boleh menganalisis realiti menggunakan sebanyak mungkin data yang diperolehi, tetapi akhirnya perbincangan akan menjurus kepada pertimbangan antara Ambil Maslahat dan Tolak Mudarat yang terikat dengan kaedah syarak. Sebarang maslahat yang bertentangan dengan syarak, ia jadi Maslahat Malghiah, iaitu tidak diiktiraf oleh syarak, walaupun analisis dibuat berjela-jela. Kesimpulan saya ialah ijtihad kita dalam bab haraki / waqie adalah juga ijtihad fiqhi / syarie, yang disebut oleh saudara yang memberi pandangan sebagai “ilmu kutubi”. Ia tidak boleh difahami dan di”aplikasi” secara terpisah-pisah.

Ustaz Mohd Hazizi bin Abdul Rahman,
Pengerusi Biro Latihan & Kepimpinan,
Ikatan Muslimin Malaysia
Blog: Menuju Perubahan

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *